Ίδιο το ρήμαγμα είναι ανθρώπου, είτε λαού.
Δεν υπάρχει βαθμίδα στην άβυσσο, η πτώση 
είναι ισότιμης φρίκης όποιος ο λόγος κι αν είναι.

Ο πόλεμος εμφανίστηκε από την εποχή που άρχισε ο σχηματισμός των εθνοτήτων στην κοινωνία και η δημιουργία αυθύπαρκτων κρατών.

Έχει πολλούς υποστηρικτές η άποψη πως, ο πόλεμος και τα κράτη έχουν την ίδια ρίζα στην δημιουργία τους, αυτοτροφοδοτούνται περίπου σαν φυσικά φαινόμενα.

Τα αιματηρά του αποτελέσματα όμως, έφεραν στην επιφάνεια την ιδέα πως μπορεί να αποτραπεί και γι αυτό ζητήθηκε η επίλυση των διαφορών μεταξύ των κρατών με διαιτησία.

Το Αμφικτιονικό συνέδριο της αρχαίας συμπολιτείας σαυτό αποσκοπούσε. Λειτούργησε μερικές εκατονταετίες. Δεν κατάφερε τίποτα, καθόσον και ο Πελοποννησιακός πόλεμος και ο πόλεμος μεταξύ Σπάρτης - Θηβών έγιναν όσο αυτό διαρκούσε. Η ιστορική πραγματικότητα είναι σκληρή, όμως αληθινή. Τα συστήματα οργάνωσης της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των ανθρώπων από το δουλοκτητικό σύστημα στο σύστημα της φεουδαρχίας στην συνέχεια στο καπιταλιστικό σύστημα με ελάχιστες εξαιρέσεις στο κομουνιστικό -όπως εφαρμόστηκε- τους πολέμους είχε στην ημερήσια διάταξη. Κυρίως τοπικούς αρχικά και στο τέλος παγκόσμιους.

Οι μεν λένε πως αμύνονται «υπέρ βωμών και εστιών» οι δε επιτίθενται για τις εξερευνήσεις – ανακαλύψεις των Ινδιών και της Αμερικής και όχι μόνο και τις βαφτίζουν περίτρανα πρόοδο του ανθρώπου στον πλανήτη.

Πολλοί συγγραφείς αλλά και ο απλός κόσμος χαρακτηρίζουν ουτοπία την κατάργηση των πολέμων. Λένε πως είναι φαντασιοπληξίες από ιδεολόγους που βρίσκονται μακράν της πραγματικότητας, τα σχέδια για κοινό διεθνές  δικαστήριο που θα λύνει τις διαφορές των κρατών. Υπάρχουν και οι απόψεις του τύπου «κατά τον πόλεμο εκτυλίσσονται οι ευγενείς αρετές του ανθρώπου» ή «ο λαός που απαρνείται τον πόλεμο πέφτει σε αποσύνθεση, σαπίζει». Ο Γκαίτε μας λέει ότι τίποτα δεν είναι τόσο δυσβάστακτο όσο η ατελείωτη σειρά όμορφων ημερών. Ίσως αυτό ισχύει και στην ιστορία, ίσως οι λιγοστές σύντομες περίοδοι που δείχνουν αξιοζήλευτες, να πρέπει να εξαργυρώνονται με δυστυχία, αίμα και δάκρυα. Ή ακόμη ότι ο πόλεμος διατηρεί το θάρρος, τον πατριωτισμό και την αγάπη για την ανεξαρτησία ενός λαού. Τι θα έπρεπε να επιζητάμε τότε αν η μόνη επιλογή είναι ανάμεσα στην κόλαση της ηρωικής ζωής και της κοινοτυπίας μιας ζωής χωρίς ιστορία;

Οι απόψεις αυτές πλέον σήμερα δεν βρίσκουν πολλούς ακροατές καθόσον ο Β’ παγκόσμιος πόλεμος, άλλαξε την ροή της σκέψης των ανθρώπων.

Αυτός ο πόλεμος που ήταν συμμαχία καπιταλιστών και κομμουνιστών εναντίον των φασιστών (και ο φασισμός καπιταλισμός είναι) ήταν ο πιο ζεστός που έγινε ποτέ στην ιστορία και μαζί με τον Α΄ παγκόσμιο αποτελούν δίδυμο.

Ανάλογα με τις ανάγκες του κεφαλαίου σερβίρεται ζεστός ή ακόμα και κρύος.

Η «ισορροπία τρόμου» που προκάλεσε η ατομική βόμβα είχε σαν αποτέλεσμα ο Γ΄ παγκόσμιος να παραμείνει στη κατάψυξη. Γι αυτό και λέγεται ψυχρός. Το ψυγείο όμως χάλασε με την πτώση της Σοβιετικής ένωσης και επειδή το περιεχόμενο του έπρεπε να καταναλωθεί (Ραφαηλίδης) ήρθε ο πόλεμος στο Ιράκ, στην Λιβύη στην Ουκρανία. Σήμερα στην Περσία(Ιράν). Τοπικοί ή παγκόσμιοι πλέον δε μπορεί παρά να αφορούν τον καπιταλισμό αποκλειστικά.

Επίθεση με λύσσα του πρώτου -Καπιταλιστικού κόσμου- κατά του τρίτου, του υποανάπτυκτου κόσμου ήταν ο πόλεμος του Βιετνάμ, προκειμένου να συνεχίσει την ανάπτυξη ο πρώτος, απομυζώντας τις πρώτες ύλες από τον τρίτο. Είναι ο πόλεμος που έκανε  το πολυεθνικό κεφάλαιο, δια των Αμερικανών με τους Βιετναμέζους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΟΗΕ δεν αναμείχθηκε, ούτε τώρα στον πόλεμο του Ιράν - Αμερικής. Παίζει πάντα ειρηνευτικό ρόλο(!) Και όταν έχει εντολή από τα αφεντικά τον παίζει άσχημα. Τον πόλεμο γενικά μπορούν να τον στηρίζουν και οργανισμοί φτιαγμένοι για την ειρήνη(!)

Έτσι θα εξελίσσονται από δω και πέρα οι τοπικοί πόλεμοι θα είναι διεθνείς κατά την έννοια ότι θα σχετίζονται περισσότερο με το διεθνές κεφάλαιο και όχι το εθνικό κεφάλαιο. Τέτοιος ήταν ολιγοήμερος πόλεμος στην Κύπρο που παρουσιάστηκε σαν Τουρκική εισβολή ενώ ήταν Νατοϊκή, τέτοιος και ο πόλεμος στη Βοσνία και τέτοιος θα είναι ένας αυριανός που θα εμφανισθεί ως Ελληνοτουρκικός για λόγους προπαγάνδας, ενώ θα είναι πόλεμος πολυεθνικών συμφερόντων. Οι πολυεθνικές θα βρίσκουν τρόπο να βάζουν τα έθνη να σκοτώνονται για συμφέροντα όχι εθνικά, αλλά πολυεθνικά, καπιταλιστικά.

Όπως και μεταξύ των ανθρώπων, στις ιδιωτικές διαφορές λιγοστεύει η χειροδικία όσο ο πολιτισμός αυξάνει, οι λαοί γίνονται περισσότερο νομιμόφρονες, έτσι και στις διαφορές μεταξύ των κρατών, ο πολιτισμός επιβάλλει να τις λύνει η διπλωματία με ειρηνικό συμβιβασμό, άρα να αποφεύγεται ο πόλεμος.

Γι αυτό ο πόλεμος μέχρι σήμερα ήταν και είναι η τελευταία λέξη της διπλωματίας.

Συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα τον φέρνουν άλλοι. Όμως ο στρατηγός Κλαούζεβιτς (Πρώσος 1780-1831 της εποχής του Ναπολέοντα)  εμβαθύνοντας περισσότερο μας λέει: Ο πόλεμος είναι μια πράξη βίας προορισμένης στο να καταναγκάσει  τον αντίπαλο να εκτελέσει την θέλησή μας. Δηλαδή ο πόλεμος είναι μια άμεσα πολιτική πράξη.

Πράγματι εκφράζει την θεμελιώδη πραγματικότητα της πολιτικής: Την κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο. Ο πόλεμος δεν είναι αυτοτελής σκοπός, ακόμα και για τους θιασώτες του, αλλά μόνο όργανο της πολιτικής. Η πολιτική είναι η διανοητική εξουσία και αυτός το όργανο. Είναι ένας εξαναγκασμός που χρησιμοποιεί βία, πολιτικό όργανο που σκοτώνει και καταστρέφει το δυναμικό του εχθρού,  που τον λυγίζει στη θέληση του αντιπάλου.

Οι φιλάνθρωποι εδώ δεν έχουν θέση, δεν υπάρχει τεχνικός τρόπος αφοπλισμού και ήττας του αντιπάλου  χωρίς αιματοχυσία και ας υποστηρίζουν κάποιοι πως εδώ βρίσκεται η τέχνη του πολέμου, δηλαδή να μπορέσεις να κάμψεις τον αντίπαλο χωρίς αίμα. Στο επίπεδο της επιθυμίας ίσως αλλά τα σφάλματα που οφείλονται στην καλοσύνη της ψυχής είναι τα χειρότερα. «Περισσότερο φοβάμαι τα δικά μας σφάλματα, παρά τα σχέδια του εχθρού» μας παραδίδει ο Θουκυδίδης από την ομιλία του Περικλή στην εκκλησία του Δήμου το 431πχ. Διότι η χρήση της φυσικής δύναμης στην πληρότητα της δεν αποκλείει την συνεργασία της διάνοιας και εκείνον που την χρησιμοποιεί χωρίς οίκτο και δεν οπισθοχωρεί σε καμία αιματοχυσία θα αποκτήσει πλεονέκτημα. Αυτά από την ιστορία του πολέμου είναι μια πραγματικότητα. Συνεπώς οι υψηλά πολιτισμένοι λαοί διεξήγαγαν και διεξάγουν εξίσου θηριώδεις πολέμους με αυτούς που ονομάζονται βάρβαροι. «Ο φόβος δεν διδάσκει τους ανθρώπους, ούτε οι αιματοχυσίες, ούτε οι υλικές καταστροφές. μπορεί να είναι κανείς απόλυτα βέβαιος ότι μια πράξη είναι παράλογη και να την απολαμβάνει».

Η αλληλεξάρτηση των κρατών, όταν προκύπτουν αντιθέσεις, τα υποχρεώνει να υποκρίνονται. Σε καιρό ειρήνης λοιπόν και αφού κανένα μέσο δεν είναι δυνατό να επιβάλλει την θέλησή της καταφεύγουν στη δύναμη. Από αυτό μπορεί κανείς να υποστηρίξει πως ο πόλεμος είναι συνέπεια της ειρήνης και στην παρούσα φάση του πολιτισμού είναι αναπόφευκτος.

Αν πρόκειται δε για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας, της αυτονομίας, της ασφάλειας και της τιμής ενός κράτους τότε είναι και νόμιμος. Η ζωή των κρατών είναι όπως των ανθρώπων. Αυτοί έχουν το δικαίωμα, ακόμα  και  να σκοτώσουν, αν πρόκειται για φυσική άμυνα, έτσι και τα κράτη δικαιούνται να κάνουν πόλεμο χάριν της αυτοσυντήρησής τους (Montesquieu).  Γι αυτό η κοινωνία των εθνών χαρακτηρίζει τον επιθετικό πόλεμο διεθνές έγκλημα, χωρίς να καταδικάζει τον αμυντικό.

Δίκαιο του πολέμου αν μπορούμε να πούμε υπήρχε πάντοτε. Ο Αγησίλαος -βασιλιάς της Σπάρτης- έλεγε πως όταν συλλαμβάνουν αιχμαλώτους στρατιώτες να μην τους τιμωρούν, αλλά να τους συμπεριφέρονται σαν ανθρώπους. Ο Ρουσσώ περαιτέρω λέει πως ο δίκαιος ηγεμόνας  καταλαμβάνει σε μια εχθρική χώρα όσα ανήκουν στο δημόσιο, σεβόμενος τα πρόσωπα και τα υπάρχοντα των ιδιωτών διότι έτσι σέβεται τα δικαιώματα πάνω στα οποία θεμελιώνονται τα δικά του.

Γραπτοί και άγραφοι κανόνες δικαίου του πολέμου ισχύουν και σήμερα, οι οποίοι έχουν την βάση τους στην αρχή της αναγκαιότητας και της φιλανθρωπίας. Χρήση βίας μέχρι που αρχίζει ο ανθρωπισμός. Πέραν αυτού υπάρχουν τα εγκλήματα πολέμου.

Υπάρχουν βεβαίως και πόλεμοι που έχουν ηθική βάση εκ του σκοπού τους. Ο απελευθερωτικός πόλεμος, ο πόλεμος της ανεξαρτησίας και ο εναντίον της αποικιοκρατίας είναι τέτοιοι. Σ αυτούς η διεθνής κοινή γνώμη δείχνει όχι μόνο ανοχή αλλά και αλληλεγγύη. Σήμερα έχουμε το οργανάκι της νέας βαρβαρότητας τον Νεοφεδουαρχισμό, την κυριαρχία επί  του νου. Όπλο απέναντί του η Γνώση. Τα μέχρι τώρα πεπραγμένα: Είναι σκέτο νερό που κάνει δυσάρεστο θόρυβο πέφτοντας στη φωτιά.

Πόλεμος κατά της ελονοσίας ή της πανούκλας ή του Covid προσφάτως, λέμε κάνοντας μεταφορά του λόγου καθώς επίσης στις διαπροσωπικές σχέσεις σε ημερήσια διάταξη, τον λέμε και πόλεμο νεύρων. Θέρος - τρύγος - πόλεμος λέει ο λαός θέλοντας να τονίσει πως την περίοδο θερισμού του σταριού και του τρύγου των σταφυλιών οι δραστηριότητες αυτές προηγούνται όπως στον πόλεμο προηγείται η άμυνα έναντι όλων.

Και. Σκοτώνουμε πάρα πολύ! Όχι μόνο στις ανόητες μάχες μας, στις οδομαχίες της επανάστασής μας, στις ανόητες εκτελέσεις μας. Σκοτώνουμε όταν οι συνθήκες μας αναγκάζουν να οδηγούμε προικισμένους ανθρώπους σε ενασχολήσεις που δεν τους ταιριάζουν. Σκοτώνουμε όταν επειδή είναι ευκολότερο, να αποδεχόμαστε ή να προσποιούμαστε ότι εγκρίνουμε ανίσχυρους, κοινωνικούς, πολιτικούς, μορφωτικούς, θρησκευτικούς θεσμούς αντί να τους πολεμήσουμε αποφασιστικά. Σκοτώνουμε όταν κλείνουμε τα μάτια στη φτώχεια, την θλίψη, την ατιμία. Και είναι δυνατόν να σκοτώσουμε όχι τα πράγματα του παρόντος , αλλά και του μέλλοντος. Ποδοπατάμε τόσα πολλά. Σκοτώνουμε στο κάθε μας βήμα!

Και; Το δικό μας έργο σαν άνθρωποι είναι στην προσωπική μας ζωή είναι να κάνουμε ένα βήμα από την κατάσταση του ζώου στην κατάσταση του ανθρώπου! 

Υστερόγραφο: Ο ανθρωπισμός που θεωρείται από μερικούς διεθνείς δοκησίσοφους ξεπερασμένος δεν έχει ακόμα αξιοποιηθεί.

Σας χαιρετώ εις το επανιδείν!