notification icon
Θα θέλατε να σας ενημερώνουμε για τα έκτακτα γεγονότα ;

Ένας εκλεκτός φίλος της Σπάρτης τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών!

slider_image
27-10-2022

Γράφει ο Γιάννης Σαϊτάκης

Η Ακαδημία Αθηνών, κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας της 20ης Οκτωβρίου 2022, εξέλεξε τον ομότιμο καθηγητή Γλωσσολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, ως τακτικό μέλος της. Την ιστορική αυτή απόφαση έλαβε η Ακαδημία Αθηνών για την Έδρα της Γλωσσολογίας - Διαλεκτολογίας που παρέμενε κενή από το 1941, μετά τον θάνατο του Γεωργίου Χατζιδάκι (1848 – 1941), «πατέρα» της ελληνικής γλωσσολογίας.

Ο κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης γεννήθηκε στην Ανατολή Ιεράπετρας - Κρήτης. Το 1966 εισήχθη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών με υποτροφία του ΙΚΥ. Το 1971 έλαβε το πτυχίο του και συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, απ’ όπου και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του ομώνυμου Πανεπιστημίου. Το 1983 εξελέγη καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και ακολούθως υπηρέτησε (1993) ως Καθηγητής Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού  Πανεπιστημίου. Από το  2015 είναι ομότιμος Καθηγητής.

Ο νέος Ακαδημαϊκός έχει διερευνήσει ποικίλες πτυχές της ελληνικής γλώσσας στη διαχρονική της πορεία, από την αρχαία ελληνική έως τη σύγχρονη καθομιλουμένη. Καταγράφει συνολικά 534 δημοσιεύσεις, οι οποίες άπτονται των τομέων της θεωρητικής γλωσσολογίας, της σημασιολογίας, της ετυμολογίας, των μεταφραστικών δανείων της υφολογίας, της κοινωνιογλωσσολογίας, της εκπαιδευτικής γλωσσολογίας, της γραμματικής, της ιστορίας της γλωσσολογίας, της διαλεκτολογίας και λεξικογραφίας, ενός κλάδου στον οποίο ο κ. Χαραλαμπάκης έχει αφήσει ιδιαίτερο στίγμα με το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας (Αθήνα 2014, σσ. 1819).

Το 1998 η Σύγκλητος της Ακαδημίας Αθηνών τον εξέλεξε ομόφωνα Διευθυντή του Κέντρου Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού. Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε έξι Πανεπιστήμια: Μünster, Αθηνών, Κύπρου, Θράκης, Γρανάδας και Frederick University, Λεμεσός.

Υπήρξε επί σειρά ετών Επιστημονικός Υπεύθυνος του καινοτόμου από πολλές απόψεις Διεπιστημονικού-Διαπανεπιστημιακού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Τεχνογλωσσία». Η συνεργασία του Τομέα Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ, του οποίου υπήρξε Διευθυντής, με τη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών – Τομέας Σημάτων, Ελέγχου και Ρομποτικής του ΕΜΠ και με το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) άνοιξε νέους δρόμους στην έρευνα.

Είναι επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Κλασικής Φιλολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών της Σχολής Ξένων γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου (έχει τιμηθεί και από τη Ρουμανική Ακαδημία). Είναι ισόβιο μέλος  (Πρόεδρος το 2019) του Ριζαρείου Ιδρύματος.

Έχει δώσει σειρά διαλέξεων με θέματα της ειδικότητάς του σε 45 Πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αυστραλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Κίνας και του Μεξικού. Πραγματοποίησε διάφορες έρευνες στα Πανεπιστήμια της Βόρειας Ντακότα των Η.Π.Α. (1983, με υποτροφία της Αμερικανικής κυβέρνησης, National Endowment for the Humanities), του Reading και Cambridge.

Από τις πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες που είναι περισσότερες από 200, ξεχωρίζουν 65 έρευνες για τη νεοελληνική διαλεκτολογία. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με τις τρεις μεγάλες νεοελληνικές διαλέκτους (κρητική, κυπριακή, ποντιακή) και την Κατωιταλική, όπως και με αρκετά ιδιώματα (βορειοελλαδικά, Θράκης, πελοποννησιακά, Κυθήρων, Καρπάθου).

Από τα 15 βιβλία που έχει συγγράψει, αρκετά είναι συγκεντρωτικοί τόμοι: Νεοελληνικός λόγος (1992), Γλωσσαλγήματα (1997), Γλωσσική και λογοτεχνική κριτική (1998), Κρητολογικά μελετήματα (2001), Τα βιβλία Γλώσσα και εκπαίδευση (1994) και Το γλωσσικό ζήτημα (2019) καινοτομούν σε πολλά σημεία. Τέλος, το βιβλίο του Η γλώσσα και το ύφος νεοελλήνων λογοτεχνών συμπεριλαμβάνεται στις πρόσφατες Εκδόσεις του σπουδαίου Κέντρου Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών Γρανάδας (2021).

«Η εκλογή μου ως ακαδημαϊκού στην κενή από το 1941 θέση της γλωσσολογίας, όταν μάλιστα η Τάξη Γραμμάτων και Τεχνών με πρότεινε ομόφωνα στην Ολομέλεια, δεν αποτελεί μόνο ύψιστη τιμή, αλλά πολλαπλασιάζει παράλληλα τις ευθύνες μου για την απρόσκοπτη έκδοση του Ιστορικού Λεξικού και τις τακτικές αναθεωρήσεις του Χρηστικού Λεξικού το οποίο πρέπει να κρατηθεί ζωντανό και επίκαιρο και να αντικατοπτρίζει την εκφραστική ζωντάνια και τον δυναμισμό της νεοελληνικής γλώσσας», δήλωσε ο κος Χαραλαμπάκης στο in.gr.

Όπως ο ίδιος εξομολογείται: έχει ταπεινή καταγωγή, δε μεγάλωσε στην αριστοκρατία, μέχρι 11 χρονών ήταν ξυπόλυτος στο χωριό του και είχε την τιμή να τον καλέσουν από Πανεπιστήμια όλου του κόσμου.

Μιλάει για τα παιδικά του χρόνια και δεν μπορεί να κρύψει τη συγκίνησή του… Όταν αναφέρεται στους γονείς του, δε συγκρατεί τα δάκρυά του... Είναι άνθρωπος, πάνω από όλα και μετά επιστήμονας.
Με αγάπη θυμάται τις μαντινάδες της μητέρας του:

«Εμείς με τον πατέρα σου τα βάσανά μας λέμε, όνειρα κάνουμε για σας και κάπου κάπου κλαίμε»

Η επιστημονική καλλιέργεια, ο εσωτερικός πλούτος, η γλωσσική παιδεία, αλλά και η ταπείνωση, η σεμνότητα και η καλοσύνη είναι οι αρετές που φιλοτεχνούν το πορτραίτο του νέου Ακαδημαϊκού. Ταυτόχρονα, οι υψηλές πνευματικές κορυφές είναι πολύ δύσκολο να κατακτηθούν. Απαιτούν ταπείνωση, πολύ κόπο και μακροχρόνιους αγώνες. Μόνο στους ταπεινούς ο Θεός φανερώνει τη γενναιοδωρία Του.

Ο συμπατριώτης μου Καθηγητής κος Χριστόφορος  Χαραλαμπάκης έχει επισκεφθεί αρκετές φορές την αγαπημένη του Σπάρτη, συμμετέχοντας είτε σε επιστημονικές ημερίδες της Α/θμιας εκπαίδευσης, είτε ιδιωτικά, ως εκλεκτός οικογενειακός μας φίλος. Η οικογένειά μου και εγώ προσωπικά αισθανόμαστε μεγάλη υπερηφάνεια, γιατί ένας τόσο σημαντικός και σπουδαίος  άνθρωπος μάς τιμά με την αγάπη  και τη φιλία του.

                                                                     ***

Αγαπημένε Δάσκαλε! Kοιτάξτε τον ουρανό τούτες τις ώρες -  κοιτάξτε την Ανατολή και θα έχει τα πιο όμορφα χρώματά της...

Ευχή όλων μας: Να σας χαρίζει ο Θεός υγεία και δύναμη, ώστε να συνεχίσετε να μας εμπνέετε και να μας καθοδηγείτε…

Η Ακαδημία Αθηνών, κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας της 20ης Οκτωβρίου 2022, εξέλεξε τον ομότιμο καθηγητή Γλωσσολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, ως τακτικό μέλος της. Την ιστορική αυτή απόφαση έλαβε η Ακαδημία Αθηνών για την Έδρα της Γλωσσολογίας - Διαλεκτολογίας που παρέμενε κενή από το 1941, μετά τον θάνατο του Γεωργίου Χατζιδάκι (1848 – 1941), «πατέρα» της ελληνικής γλωσσολογίας.

Ο κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης γεννήθηκε στην Ανατολή Ιεράπετρας - Κρήτης. Το 1966 εισήχθη στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών με υποτροφία του ΙΚΥ. Το 1971 έλαβε το πτυχίο του και συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, απ’ όπου και ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του ομώνυμου Πανεπιστημίου. Το 1983 εξελέγη καθηγητής στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης και ακολούθως υπηρέτησε (1993) ως Καθηγητής Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού  Πανεπιστημίου. Από το  2015 είναι ομότιμος Καθηγητής.

Ο νέος Ακαδημαϊκός έχει διερευνήσει ποικίλες πτυχές της ελληνικής γλώσσας στη διαχρονική της πορεία, από την αρχαία ελληνική έως τη σύγχρονη καθομιλουμένη. Καταγράφει συνολικά 534 δημοσιεύσεις, οι οποίες άπτονται των τομέων της θεωρητικής γλωσσολογίας, της σημασιολογίας, της ετυμολογίας, των μεταφραστικών δανείων της υφολογίας, της κοινωνιογλωσσολογίας, της εκπαιδευτικής γλωσσολογίας, της γραμματικής, της ιστορίας της γλωσσολογίας, της διαλεκτολογίας και λεξικογραφίας, ενός κλάδου στον οποίο ο κ. Χαραλαμπάκης έχει αφήσει ιδιαίτερο στίγμα με το Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας (Αθήνα 2014, σσ. 1819).

Το 1998 η Σύγκλητος της Ακαδημίας Αθηνών τον εξέλεξε ομόφωνα Διευθυντή του Κέντρου Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού. Δίδαξε ως επισκέπτης καθηγητής σε έξι Πανεπιστήμια: Μünster, Αθηνών, Κύπρου, Θράκης, Γρανάδας και Frederick University, Λεμεσός.

Υπήρξε επί σειρά ετών Επιστημονικός Υπεύθυνος του καινοτόμου από πολλές απόψεις Διεπιστημονικού-Διαπανεπιστημιακού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Τεχνογλωσσία». Η συνεργασία του Τομέα Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ, του οποίου υπήρξε Διευθυντής, με τη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών – Τομέας Σημάτων, Ελέγχου και Ρομποτικής του ΕΜΠ και με το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) άνοιξε νέους δρόμους στην έρευνα.

Είναι επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Κλασικής Φιλολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών της Σχολής Ξένων γλωσσών και Φιλολογιών του Πανεπιστημίου του Βουκουρεστίου (έχει τιμηθεί και από τη Ρουμανική Ακαδημία). Είναι ισόβιο μέλος  (Πρόεδρος το 2019) του Ριζαρείου Ιδρύματος.

Έχει δώσει σειρά διαλέξεων με θέματα της ειδικότητάς του σε 45 Πανεπιστήμια της Ευρώπης, της Αυστραλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, της Κίνας και του Μεξικού. Πραγματοποίησε διάφορες έρευνες στα Πανεπιστήμια της Βόρειας Ντακότα των Η.Π.Α. (1983, με υποτροφία της Αμερικανικής κυβέρνησης, National Endowment for the Humanities), του Reading και Cambridge.

Από τις πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες που είναι περισσότερες από 200, ξεχωρίζουν 65 έρευνες για τη νεοελληνική διαλεκτολογία. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με τις τρεις μεγάλες νεοελληνικές διαλέκτους (κρητική, κυπριακή, ποντιακή) και την Κατωιταλική, όπως και με αρκετά ιδιώματα (βορειοελλαδικά, Θράκης, πελοποννησιακά, Κυθήρων, Καρπάθου).

Από τα 15 βιβλία που έχει συγγράψει, αρκετά είναι συγκεντρωτικοί τόμοι: Νεοελληνικός λόγος (1992), Γλωσσαλγήματα (1997), Γλωσσική και λογοτεχνική κριτική (1998), Κρητολογικά μελετήματα (2001), Τα βιβλία Γλώσσα και εκπαίδευση (1994) και Το γλωσσικό ζήτημα (2019) καινοτομούν σε πολλά σημεία. Τέλος, το βιβλίο του Η γλώσσα και το ύφος νεοελλήνων λογοτεχνών συμπεριλαμβάνεται στις πρόσφατες Εκδόσεις του σπουδαίου Κέντρου Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών Γρανάδας (2021).

«Η εκλογή μου ως ακαδημαϊκού στην κενή από το 1941 θέση της γλωσσολογίας, όταν μάλιστα η Τάξη Γραμμάτων και Τεχνών με πρότεινε ομόφωνα στην Ολομέλεια, δεν αποτελεί μόνο ύψιστη τιμή, αλλά πολλαπλασιάζει παράλληλα τις ευθύνες μου για την απρόσκοπτη έκδοση του Ιστορικού Λεξικού και τις τακτικές αναθεωρήσεις του Χρηστικού Λεξικού το οποίο πρέπει να κρατηθεί ζωντανό και επίκαιρο και να αντικατοπτρίζει την εκφραστική ζωντάνια και τον δυναμισμό της νεοελληνικής γλώσσας», δήλωσε ο κος Χαραλαμπάκης στο in.gr.

Όπως ο ίδιος εξομολογείται: έχει ταπεινή καταγωγή, δε μεγάλωσε στην αριστοκρατία, μέχρι 11 χρονών ήταν ξυπόλυτος στο χωριό του και είχε την τιμή να τον καλέσουν από Πανεπιστήμια όλου του κόσμου.

Μιλάει για τα παιδικά του χρόνια και δεν μπορεί να κρύψει τη συγκίνησή του… Όταν αναφέρεται στους γονείς του, δε συγκρατεί τα δάκρυά του... Είναι άνθρωπος, πάνω από όλα και μετά επιστήμονας.
Με αγάπη θυμάται τις μαντινάδες της μητέρας του:

«Εμείς με τον πατέρα σου τα βάσανά μας λέμε, όνειρα κάνουμε για σας και κάπου κάπου κλαίμε»

Η επιστημονική καλλιέργεια, ο εσωτερικός πλούτος, η γλωσσική παιδεία, αλλά και η ταπείνωση, η σεμνότητα και η καλοσύνη είναι οι αρετές που φιλοτεχνούν το πορτραίτο του νέου Ακαδημαϊκού. Ταυτόχρονα, οι υψηλές πνευματικές κορυφές είναι πολύ δύσκολο να κατακτηθούν. Απαιτούν ταπείνωση, πολύ κόπο και μακροχρόνιους αγώνες. Μόνο στους ταπεινούς ο Θεός φανερώνει τη γενναιοδωρία Του.

Ο συμπατριώτης μου Καθηγητής κος Χριστόφορος  Χαραλαμπάκης έχει επισκεφθεί αρκετές φορές την αγαπημένη του Σπάρτη, συμμετέχοντας είτε σε επιστημονικές ημερίδες της Α/θμιας εκπαίδευσης, είτε ιδιωτικά, ως εκλεκτός οικογενειακός μας φίλος. Η οικογένειά μου και εγώ προσωπικά αισθανόμαστε μεγάλη υπερηφάνεια, γιατί ένας τόσο σημαντικός και σπουδαίος  άνθρωπος μάς τιμά με την αγάπη  και τη φιλία του.

                                                                     ***

Αγαπημένε Δάσκαλε! Kοιτάξτε τον ουρανό τούτες τις ώρες -  κοιτάξτε την Ανατολή και θα έχει τα πιο όμορφα χρώματά της...

Ευχή όλων μας: Να σας χαρίζει ο Θεός υγεία και δύναμη, ώστε να συνεχίσετε να μας εμπνέετε και να μας καθοδηγείτε…

Μοιράσου το άρθρο:

Η APELA προτείνει

image

images Άρθρα
20-01-2023

Απλή ζωή

images Άρθρα
02-01-2023

Ακούει κανείς;

images Άρθρα
05-12-2022

Ο Ηλίας