Γράφει ο Παναγιώτης Αλιμήσης

Κάθε έθνος, κάθε λαός έχει το παρελθόν του, το οποίο διατηρεί άσβεστο μέσω των αρχαιολογικών μνημείων ή με την αναδρομή σε μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Βέβαια, πολλά κράτη δεν έχουν πληθώρα θησαυρών να αναδείξουν, γι’ αυτό συχνά αντλούν περηφάνια από άλλα στοιχεία, όπως είναι η φυσική ομορφιά ή ο ορυκτός πλούτος (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κ.λπ.).

Για την Ελλάδα, δεν χρειάζεται να κάνουμε συστάσεις. Πρόκειται για μια από τις πιο ιστορικές γωνιές του πλανήτη, με αναρίθμητα μνημεία απ’ όλες τις περιόδους.

Ωστόσο, δεν θα περιπλανηθούμε σε ολόκληρη την επικράτεια, αλλά θα επικεντρωθούμε στη Λακωνία. Η ευρύτερη λακωνική ύπαιθρος βρίθει από αρχαιολογικούς χώρους που χρονολογούνται από την προϊστορική περίοδο έως τα νεότερα χρόνια. Κατά καιρούς έχουν γίνει σημαντικά βήματα ανάδειξης των διαφόρων μνημείων (Καστροπολιτείες Μυστρά, Γερακίου και Μονεμβασίας κ.λπ.) ενώ παράλληλα, έχουν ιδρυθεί ή ανακαινιστεί τοπικά μουσεία (Αρχαιολογικό Νεάπολης, Ελιάς και Λαδιού, Λαογραφικό μουσείο Μάνης κ.ά). Το μόνο που μένει, επιτέλους, να υλοποιηθεί, είναι το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης στο χώρο του παλιού ΧΥΜΟΦΙΞ. Με την ολοκλήρωση του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού προσχεδίων πριν περίπου τρεις μήνες, ευχή όλων είναι να συνεχίσουν οι διαδικασίες με γρήγορους ρυθμούς ώστε να δούμε όσο το δυνατό συντομότερα το «όνειρο» των Λακώνων να γίνεται πραγματικότητα.



Παρ΄όλα αυτά, η Λακωνία παραμένει πίσω σε επισκεψιμότητα αρχαιολογικών χώρων. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Πολιτεία μαζί με ανεξάρτητους φορείς, δεν έχει κάνει στο παρελθόν ενέργειες για την καθιέρωσή τους στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Κάθε άλλο. Πρόοδος έχει συντελεστεί. Είναι όμως αρκετή; Για παράδειγμα, τα αρχαία κατάλοιπα που ήρθαν στο φως στο διάστημα που τελούνταν οι εργασίες κατασκευής του δρόμου Λεύκτρο-Σπάρτη, έχουν τύχει της αρμόζουσας προβολής; Σε τι κατάσταση βρίσκονται; Επίσης, το ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας γεφύρι του «Κόπανου», μετά τον πρόσφατο καθαρισμό του, υφίσταται άραγε κάποιο σχέδιο ανάπλασης του ίδιου και του περιβάλλοντος χώρου; Τέλος, το υδραγωγείο της Ρωμαϊκής εποχής στη Τρύπη έχει «διαφημιστεί» όσο πρέπει;
 
Και φυσικά δεν είναι μόνο τα αρχαία. Η Λακωνία έχει μνημεία βιομηχανικής ιστορίας, όπως είναι η γέφυρα του Ευρώτα, της Χρανάπας στη Μονεμβάσια, ακόμα και της Σκάλας. Αυτοί οι «μεταλλικοί γίγαντες» χρήζουν άμεσης φροντίδας, αφού πρεσβεύουν την οικονομική και οδική ανάπτυξη της Λακωνίας του 19ου αιώνα. Επιπλέον υπάρχει και το παλιό νεοκλασικό Πρωτοδικείο στη Σπάρτη, του οποίου η αναστήλωση τείνει να μετατραπεί σε… θρύλο. Πρόκειται για κτίσμα του 1837 και αποτελεί το αρχαιότερο δείγμα δημόσιου κτηρίου της μετα-επαναστατικής Ελλάδας!

Σκοπός λοιπόν δεν είναι απλά να αναστηλώνουμε τις αρχαιότητες (σίγουρα αυτό αποτελεί προτεραιότητα) αλλά ταυτόχρονα να τις «προπαγανδίζουμε», καθώς ο επισκέπτης θέλει να θαυμάσει ένα ολοκληρωμένο ιστορικό πλαίσιο και όχι μια “κουτσουρεμένη μονοθεματική εικόνα”.

Είναι άξιο απορίας πως π.χ. οι Βρετανοί έχουν αναδείξει ένα απλό, χωρίς ιδιαίτερη αρχιτεκτονική αξία, υπόλειμμα ρωμαϊκού τείχους (1ος αιώνας π.Χ) στο Λονδίνο, το οποίο επισκέπτονται ετησίως εκατομμύρια τουρίστες! Σαν να μην φτάνει αυτό, έχουν αναστηλώσει ένα μεσαιωνικό… αυλάκι κοντά στον ποταμό Τάμεση, τοποθετώντας το στα «υψηλής σημασίας» αξιοθέατα… Δεν είναι λογικό η γνωστή σε όλο τον κόσμο Λακωνία, να μην τυγχάνει ανάλογης προβολής.

Αν δε, προσεγγίσουμε το θέμα και από άλλη διάσταση, διαπιστώνεται πως η ανάδειξη του ιστορικού μας πλούτου είναι άμεσα συνυφασμένη με την οικονομική ανάπτυξη. Συνεπώς, έγκειται στους αρμοδίους και τους ειδικότερους να δουν το πώς θα πραγματοποιηθεί ο κατάλληλος σχεδιασμός, ώστε ο τόπος μας να μετατραπεί σε ένα απέραντο πολιτιστικό πάρκο.
   
Πρέπει να καταλάβουμε πως η Λακωνία δεν έχει πετρέλαιο ούτε ουρανοξύστες. Η ιστορική κληρονομιά που κείτεται διάσπαρτη στα σπλάχνα της, είναι ο «μαύρος χρυσός» της!