Την προετοιμασία μηχανισμού απόσυρσης ποσοτήτων ελαιολάδου από την αγορά ξεκίνησε το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, ενόψει της εμπορικής περιόδου 2026/27. Στόχος είναι να υπάρχει διαθέσιμο ένα εργαλείο παρέμβασης, εφόσον επιβεβαιωθεί μεγάλη παραγωγή και δημιουργηθούν συνθήκες υπερπροσφοράς που θα μπορούσαν να πιέσουν σημαντικά τις τιμές παραγωγού.

Η εξέλιξη προκαλεί ενδιαφέρον και προβληματισμό στη Λακωνία, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες από την τοπική αγορά, ποσότητες ελαιολάδου παραμένουν ακόμη στις δεξαμενές παραγωγών και συνεταιρισμών. Παρότι δεν υπάρχει επίσημη συνολική καταγραφή των αδιάθετων ποσοτήτων στον νομό, έχουν καταγραφεί άγονες δημοπρασίες, καθυστερήσεις στις εμπορικές συμφωνίες και στάση αναμονής από εμπόρους. Εκπρόσωπος Λακωνικού συνεταιρισμού είχε επισημάνει ότι πολλοί παραγωγοί επιθυμούσαν να διαθέσουν το προϊόν τους, γεγονός που επέτρεπε στους αγοραστές να μη βιάζονται να προσφέρουν υψηλότερες τιμές.

Το Ισπανικό σχέδιο προβλέπει ότι, όταν οι συνθήκες της αγοράς το δικαιολογούν, θα μπορεί να αποσύρεται υποχρεωτικά ένα ποσοστό της παραγωγής. Η «απόσυρση» δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη καταστροφή του ελαιολάδου. Το προϊόν θα μπορεί να παραμένει αποθηκευμένο έως την επόμενη εμπορική περίοδο ή να οδηγείται σε μη διατροφικές χρήσεις, ώστε να μην αυξάνει την άμεση προσφορά ελαιολάδου στην αγορά.

Η Ισπανία προχωρά προληπτικά στη δημιουργία του μηχανισμού, καθώς οι καιρικές συνθήκες και οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις δείχνουν πιθανότητα αυξημένης παραγωγής. Η εφαρμογή του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τα τελικά στοιχεία παραγωγής και αποθεμάτων και από το αν διαπιστωθεί πραγματικός κίνδυνος αποσταθεροποίησης της αγοράς. Αντίστοιχος μηχανισμός είχε θεσπιστεί και για την περίοδο 2025/26, αλλά δεν ενεργοποιήθηκε, επειδή δεν επιβεβαιώθηκαν οι απαιτούμενοι όγκοι παραγωγής.

Για τη Λακωνία, η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Ισπανία αποτελεί τον μεγαλύτερο παράγοντα στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου και μια πολύ μεγάλη Ισπανική παραγωγή μπορεί να επηρεάσει τις τιμές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Εφόσον υπάρχουν ήδη τοπικές ποσότητες που αναζητούν αγοραστή, η προοπτική μεγαλύτερης διεθνούς προσφοράς ενισχύει την ανησυχία των Λακώνων παραγωγών για την εμπορική πορεία της νέας περιόδου.

Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι η υποχρεωτική απόσυρση δεν γίνεται αποδεκτή χωρίς αντιδράσεις. Η ισπανική Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει προειδοποιήσει ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορεί να αυξήσουν τις τιμές για τους καταναλωτές και να δημιουργήσουν προβλήματα σε άλλους κρίκους της εμπορικής αλυσίδας, ζητώντας το μέτρο να εφαρμόζεται μόνο με σαφή τεκμηρίωση και αναλογικότητα. 

Το άρθρο έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη ΑΙ της APELA