Γράφει η Γιώτη Δ. Αικατερίνη
Ωτορινολαρυγγολόγος Ενηλίκων & Παίδων
Χειρουργός Κεφαλής & Τραχήλου

Τι είναι οι παραρρίνιοι κόλποι;

Οι παραρρίνιοι κόλποι (ιγμόρεια, μετωπιαίοι κόλποι, ηθμοειδείς κυψέλες και σφηνοειδής κόλπος) είναι αεροφόρες κοιλότητες του κρανίου που έρχονται σε επικοινωνία, μέσω πόρων, με το εσωτερικό της ρινικής κοιλότητας. Πρόκειται για άδειες κοιλότητες μέσα στο πρόσωπο που χρησιμεύουν στη θέρμανση του εισπνεόμενου αέρα, στη δημιουργία αντήχησης για την παραγωγή της φωνής και στην παραγωγή βλέννας που παροχετεύεται μέσα από μικρά στόμια στο εσωτερικό της μύτης. Το μέγεθός τους ποικίλει από άτομο σε άτομο, ενώ στα παιδιά είναι μικρότεροι ή εμφανίζονται σε μεγαλύτερη ηλικία.



Τι είναι η ρινοκολπίτιδα;

Ως ρινοκολπίτιδα (εσφαλμένα αναφέρεται ως ιγμορίτιδα) ορίζουμε τη φλεγμονή ενός ή περισσότερων παραρρίνιων κόλπων και της ρινικής κοιλότητας. Διακρίνεται σε οξεία (διάρκεια συμπτωμάτων από 7 ημέρες έως 4 εβδομάδες) και σε χρόνια (διάρκεια περισσότερο από 12 εβδομάδες) με ή χωρίς εξάρσεις.

Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες;

• Ιογενής λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος: έως και το 2% των ιογενών λοιμώξεων εξελίσσονται σε μικροβιακή ρινοκολπίτιδα
• Αλλεργική και μη αλλεργική ρινίτιδα
• Κάπνισμα
• Ιατρογενείς (τοποθέτηση ρινογαστρικού σωλήνα)
• Οδοντογενείς ιγμορίτιδες, εξαιτίας μετάδοσης της φλεγμονής από δόντι της άνω γνάθου
• Ανατομικές ανωμαλίες της μύτης που εμποδίζουν την ευχερή παροχέτευση των κόλπων (π.χ. σκολίωση ρινικού διαφράγματος)
• Ανοσοκαταστολή
• Σπανιότερα: κυστική ίνωση, σύνδρομο δυσκινησίας κροσσών, νεοπλασία, σαρκοείδωση
• Στα παιδιά η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων και οι συχνές λοιμώξεις αυτών (αδενοειδίτιδες) φαίνεται να προδιαθέτουν για ρινοκολπίτιδες.

Τι συμπτώματα προκαλεί;

Η οξεία ρινοκολπίτιδα συνήθως προκαλεί ρινική συμφόρηση ή απόφραξη, πυώδεις ρινικές εκκρίσεις, οπισθορρινική καταρροή, προσωπαλγία ή αίσθημα βάρους στο πρόσωπο, μείωση ή απώλεια όσφρησης, πυρετό, βήχα.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση είναι κλινική και βασίζεται στο ιστορικό και την ενδοσκόπηση της μύτης. Η ενδοσκόπηση είναι μια γρήγορη και ανώδυνη εξέταση που γίνεται με εφαρμογή τοπικού αναισθητικού spray και είναι συνήθως αρκετή για τη διάγνωση. ΔΕΝ απαιτούνται πλέον οι απλές ακτινογραφίες. Αν χρειαστεί απεικόνιση (σε επιπλεγμένη ή ανθεκτική στη θεραπεία ρινοκολπίτιδα) διενεργείται αξονική τομογραφία.

Ποια είναι η θεραπεία της;

Το 65-80% από τις οξείες ρινοκολπίτιδες αυτοϊώνται χωρίς καμία ιατρική παρέμβαση, δεδομένου ότι η πλειοψηφία τους είναι ιογενούς αιτιολογίας. Σε εμμονή των συμπτωμάτων, χορηγούνται αντιβιοτικά ευρέος φάσματος για 10 ημέρες, αποσυμφορητικά ρινικά spray, ρινοπλύσεις και αναλγητικά.

Είναι η ρινοκολπίτιδα επικίνδυνη;

Οι οξείες ρινοκολπίτιδες συνήθως έχουν ήπια μορφή και ανταποκρίνονται καλά στη συντηρητική θεραπεία. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές από επέκταση της φλεγμονής στον οφθαλμικό κόγχο ή στο κρανίο, προκαλώντας φλεγμονή στον κόγχο ή απόστημα, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλικό απόστημα, καταστάσεις σοβαρές, που απαιτούν νοσηλεία σε νοσοκομείο και χειρουργική αντιμετώπιση.