Ψυχολογία και Οικονομική κρίση, το δόγμα του «διαίρει και βασίλευε» και η χρήση του για τον αποπροσανατολισμό της κοινωνίας

15/03/2013

  • Εκτύπωση
  • Σμίκρυνση
  • Επαναφορά
  • Μεγέθυνση
Μεγέθυνση εικόνας
«Πολιτική είναι η συστηματική οργάνωση των εμπαθειών»
(Henry Brooks Adams)

«Όταν η μπεκάτσα και το μύδι μάχονται, ωφελείται ο ψαράς»
(Αρχαία κινέζικη παροιμία)

Οφείλω να ομολογήσω ότι ποτέ δεν υπήρξα μεγάλος οπαδός της τηλεόρασης και ειδικά των πολιτικο-οικονομικών εκπομπών αλλά και των ειδήσεων. Όμως, τα δύο-τρία τελευταία χρόνια παρακολουθώ με ενδιαφέρον τέτοιες εκπομπές, όχι τόσο από ανάγκη πληροφόρησης (άλλωστε είμαι πεπεισμένος ότι πρόκειται για κατασκευασμένες ειδήσεις και αναλύσεις) αλλά για να μελετήσω τους τρόπους με τους οποίους οι ειδικοί της κοινωνικής (παρα)πληροφόρησης επιτυγχάνουν τον κοινωνικό αποπροσανατολισμό.

Κι αυτό γιατί μου φαίνεται αδιανόητο το γεγονός ο Έλληνας πολίτης να υφίσταται τόσα δεινά, κοινωνικά, οικονομικά, ηθικά, και να παραμένει απαθής θεατής της καταστροφής του. Παρακολουθεί, σιχτιρίζει, απειλεί ότι θα τους γ….. και στη συνέχεια στρέφεται εναντίον του γείτονά του που νομίζει ότι φταίει για όλα. Κοινωνικός αποπροσανατολισμός…

Λέγοντας κοινωνικό αποπροσανατολισμό εννοώ την αλλοίωση της κοινωνικής πραγματικότητας, την αποτροπή κάθε δίκαιης κοινωνικής αντίδρασης αλλά και τη διαμόρφωση ψυχολογικών καταστάσεων που αποσκοπούν στην ολοκληρωτική αποδιοργάνωση της νόησης των ατόμων ώστε οι επόμενες ενέργειές τους να είναι οι (επίσης) σχεδιασμένες από τους εξουσιαστές τους.

Η σκέψη των πολιτών πρέπει να κατευθύνεται σε συγκεκριμένες θεματικές, σε ψεύτικες αναγκαιότητες, σε κανόνες που εγκαθιδρύουν την υποκρισία ώστε να είναι απολύτως ελεγχόμενη (η σκέψη), άρα και απολύτως ακίνδυνη για τους εξουσιαστές και το Σύστημα.

Οι μορφές και οι τρόποι με τους οποίους επιτυγχάνεται ο αποπροσανατολισμός είναι πολυποίκιλοι και πολυεπίπεδοι, άμεσοι αλλά και έμμεσοι, εμφανείς αλλά και υφέρποντες. Σήμερα θα θίξω τον πιο γνωστό και χρησιμοποιημένο από αυτούς, το δόγμα του «διαίρει και βασίλευε» που σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη (1998) σημαίνει «να προκαλείς διχασμό στους αντιπάλους ή τους εξουσιαζόμενους, διότι έτσι τους διοικείς ευκολότερα, ασκείς χωρίς φόβο την εξουσία σου».

Το μεθοδολογικό αυτό εργαλείο της επίτευξης του αποπροσανατολισμού εδράζεται στη δημιουργία διχαστικών επιλογών ώστε να στραφεί η κοινωνία εναντίον του ίδιου του εαυτού της. Με άλλα λόγια, σε θεωρητικό επίπεδο ο στόχος του δόγματος «διαίρει και βασίλευε» είναι η δημιουργία διαφόρων πολιτικο-ιδεολογικών ομάδων που διαφωνούν πάνω σε ψευδεπίγραφες επιλογές (κυρίως ιδεολογικής φύσεως) ενώ ταυτόχρονα δίνει έμφαση στον επονομαζόμενο κοινωνικό κίνδυνο με αποτέλεσμα να συσπειρώνει την «κοινή γνώμη» (το ιδεολόγημα που οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί αρέσκονται να προβάλουν συχνά) στις επιταγές των εξουσιαστών. Με τον τρόπο αυτό γίνεται εφικτή η απόκρυψη των πραγματικών εχθρών της κοινωνίας (τράπεζες, πολυεθνικές, κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες, παρασιτική εξουσία) και η ταυτόχρονη εξασφάλιση λαϊκών συμμαχιών που προσδίδουν στην εκάστοτε εξουσία την αναγκαία νομιμοποίηση για να συνεχίζει το αντικοινωνικό της έργο.

Με απλά λόγια, οι πολιτικές σκοπιμότητες αποπροσανατολισμού δημιουργούν τους «φταίχτες» της κατάντιας μας, και τους προβάλλουν ώστε το μένος μας να εκτονωθεί πάνω τους και όχι στους πραγματικούς σχεδιαστές της καταστροφής μας. Από το Σύστημα οι «κακοί» εμφανίζονται με τη μορφή του μετανάστη που μας παίρνει τη δουλειά, το πρόσωπο του ακραίου εθνικιστή που θέλει να καταλύσει τη δημοκρατία μας (ποια δημοκρατία ;;;;), του αναρχικού που στόχο έχει τη βιτρίνα του καταστήματός μας, του περιπτερά που δεν έδωσε απόδειξη για τα 0,80 ευρώ που στοιχίζουν οι καραμέλλες που αγοράσαμε, της καθαρίστριας που πλένει τις σκάλες μας αλλά δεν έχει μπλόκ παροχής υπηρεσιών ώστε να μας κόψει απόδειξη και συνεπώς να φορολογηθεί.

Ο νομοταγής πολίτης ξαφνικά βρίσκεται σε επιφυλακή και καθημερινό «πόλεμο» με τον συνάνθρωπό του και ξεχνάει ποιοι πραγματικά είναι οι εχθροί της ζωής του και της ζωής των παιδιών του. Ο φοροφυγάς ελέυθερος επαγγελματίας, ο τεμπέλης δημόσιος υπάλληλος, ο επιδοτούμενος άνεργος, ο εργαζόμενος και ίσως «αιώνιος» φοιτητής, όλοι αυτοί είναι ξαφνικά οι εχθροί του, οι υπεύθυνοι για την χρεωκοποία της χώρας του και ο «καλός» πολιτικός είναι ο σωτήρας και αρωγός του στην επάνοδο προς την ευμάρεια.

ΛΑΘΟΣ, ΛΑΘΟΣ, ΛΑΘΟΣ! Αυτός και μόνο αυτός που φταίει είναι ο κουστουμαρισμένος και πάντα χαμογελαστός «χαιρετούλης» (ή «χαιρετούλα», αυτή είναι χειρότερη) που ενώ παίρνει χιλιάδες ευρώ κάθε μήνα δεν έκανε τη δουλειά του ώστε όλοι να πράττουν όπως όφειλαν. Γνώριζε που οδεύουμε αλλά τον βόλευε αυτή η κατάσταση. Κι αυτό γιατί θα ερχόταν η στιγμή που θα χρειαζόταν τους παραπάνω ώστε να διασπάσει την κοινωνία και να απομακρύνει τα πυρά της από το πρόσωπό του. Χρειαζόταν μια κατακερματισμένη κοινωνία όπου η μια επαγγελματική ή κοινωνική ομάδα να καταφέρεται εναντίον της άλλης, ο δεξιός να εχθρεύεται τον αριστερό, ο έλληνας να καταδιώκει το μετανάστη, ο δημόσιος υπάλληλος να μάχεται τον ιδιωτικό, ο γεωργός τον κτηνοτρόφο, ο καταστηματάρχης τον πλανόδιο λιανοπωλητή, ο αυτοχρηματοδοτούμενος επιχειρηματίας τον επιδοτούμενο… Όλοι εναντίον όλων εκτός αυτών που δημιούργησαν και συντηρούν αυτή την κατάσταση, δηλαδή, των ατόμων του συστήματος και των οικονομικών τους αφεντικών που επιδιώκουν να μας κάνουν εργάτες των 250 ευρώ μηνιαίως.

Ανοίξτε τα μάτια σας και δείτε την αλήθεια∙ δεν φταίει ο διπλανός σας. Ίσως να έφταιξε λίγο, όχι όμως τόσο ώστε να καταστραφεί η οικονομία μας. Ακόμα και αν το έκανε ήταν γιατί κάποιοι είχαν συμφέρον να του το επιτρέψουν και να τον σιγοντάρουν ώστε, αφενώς να ωφεληθούν οι ίδιοι και αφετέρου να έχουν τη δικαιολογία ότι «μαζί τα φάγαμε». Απαντήστε τους ότι, ακόμα κι αν μαζί τα φάγαμε εσύ έτρωγες χαβιάρι και το έστελνες κάτω με σαμπάνια και εγώ χόρτενα με ψίχουλα και μολυσμένο νεράκι…

Φτάνει η αποβλάκωση και ο αποπροσανατολισμός. Αυτοί που μας κατάντησαν να ψάχνουμε στα σκουπίδια, να πεθαίνουν τα παιδιά μας από μαγκάλια ή από το ανύπαρκτο σύστημα υγείας, να στηνόμαστε στις ουρές για λίγα όσπρια, να γινόμαστε άστεγοι, τα παιδιά μας μετανάστες και πάνω από 3000 συνάνθρωποί μας να αυτοκτονούν, είναι αυτοί που μας λένε κάθε μέρα ότι αγωνίζονται για το καλό μας, μιλάνε πάντα γενικά και αόριστα και αμοίβονται (τα φανερά τουλάχιστον) μηνιαίως όσο εμείς όλο το χρόνο…


Νίκος Πόρτολας
Αξιωματικός Π.Ν. ε.α. - Ψυχολόγος, MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας,  PhD Κοινωνικής Ψυχολογίας

Δείτε επίσης
loading...

Δείτεπερισσότερα